Arnout Selles, Technisch planontwikkelaar bij Groothuis Bouwgroep vertelt:
In de rol van planontwikkelaar is de Brandweerkazerne Muiden voor mij een bijzonder project. De eis voor losmaakbaarheid, verbod op toxische stoffen (zoals lijmsoorten, PUR en kitsoorten) en eigen ambitie om cementloze beton toe te passen was voor mij een nieuw vraagstuk. Normaal bij uitwerking van een project kijk je naar de bekende oplossingen en materialen en probeer je deze zo efficiënt mogelijk toe te passen. Door de eisen moesten wij afstappen van de bekende paden en een nieuwe weg inslaan. Dit heeft het nodige gekost aan uitzoekwerk en bewustwording. Veel punten betreffende losmaakbaarheid is bewustwording en niet zo zeer een technische uitdaging. Voor mijzelf was het toepassen van gepolymeerbeton een mooi leerpunt. Ik heb gemerkt dat het toepassen van dit type beton de nodige technische uitdagingen met zich meebrengt. Maar door het daadwerkelijk toe te passen hebben wij als bedrijf nu de feitelijke kennis en ervaring opgedaan. Hierdoor kunnen wij bij nieuwe projecten duidelijke en goede informatie verstrekken naar onze klanten over dit type materiaal. Een belangrijke stap voor CO₂-reductie in onze bedrijfsvoering.
In de historische schootsvelden van Muiden heeft Groothuis Bouwgroep een nieuwe brandweerkazerne gerealiseerd. Een project met hoge eisen, zowel qua vorm als inhoud. De kazerne heeft een historische uitstraling van een zogenoemde genieloods en daarnaast was vooral de richtlijn: een circulair gebouw. Naast de gevraagde stappen, heeft Groothuis Bouwgroep extra stappen gezet richting circulariteit. De reden waarom Groothuis Bouwgroep aan deze tender heeft meegedaan is de uitzonderlijk concrete vraagstelling rondom circulair bouwen. Zo geldt er bijvoorbeeld een restrictie op het gebruik van bepaalde materialen. Dat is best uitzonderlijk. Uit de vraag bleek dat dit project écht ambitieus is als
het gaat om duurzaamheid.
Het definitieve ontwerp bevat buitenwanden van hout, dakelementen met terugkoopgarantie voor 1-op-1 herinzet, vlaswol als isolatiemateriaal, installaties voor het terugwinnen
van energie en – uiteraard – zonnepanelen op het dak. De afzuiginstallatie uit de oude kazerne is opnieuw in orde gemaakt en in de nieuwe kazerne weer geïnstalleerd. Op productniveau zijn er zoveel mogelijk biobased producten gebruikt. Lijmsoorten, PUR en andere soorten chemische bevestigingsmiddelen zijn in basis niet toegepast. Door deze materialen niet te gebruiken is het pand goed demontabel en kan het in de toekomst gemakkelijk uit elkaar gehaald worden.
Alle eisen vragen om een andere denkwijze in de engineeringsfase. Normaal is de manier waarop iets gemaakt wordt niet zo spannend, dat is al 100 keer gedaan. Maar nu zijn andere materialen toegepast dát uit ooit uit elkaar gehaald kan worden. We zijn gewend om bepaalde constructieve aansluitingen muur- en muurvast te maken. Dat monteer je nu anders. Vaste verbindingen zijn uit den boze, er mag alleen gebruik gemaakt worden van losmaakbare verbindingen. En als je die toepast, moet je zorgen dat ze bereikbaar blijven. Tot op dat detailniveau wordt niet getekend, dus het draait ook om bewustwording bij de uitvoerders en bouwplaatspersoneel. Natuurlijk zijn er uitdagingen, maar de
basis is niet ingewikkeld. Het is ánders en dus een kwestie van bewustwording.
Een van de uitdagingen waarmee Groothuis Bouwgroep ervaring op wilde doen is het werken met cementloos beton. Dat was voor ons de eerste keer en dus een soort pilot. Door gebruik te maken van het zogenaamde geopolymeerbeton wordt een CO₂-reductie van zo’n +/- 70% en een lage MKI (milieukostenindicator)-score gerealiseerd. In traditioneel beton wordt cement toegepast als bindmiddel. Bij de productie hiervan komt veel CO₂ vrij. Cementvervanger geopolymeer is gemaakt van secundaire minerale reststoffen, alkaliën en een activator. Geopolymeerbeton heeft veel dezelfde eigenschappen als traditioneel beton, maar van binnen heeft het een dichtere structuur. Dit biedt voordelen (zoals een gladder oppervlak), maar zorgt er ook voor dat het materiaal nieuw en ander gedrag vertoont dan beton dat met cement gebonden is.
Vooroplopen in deze transitie betekent dat er nog veel vragen zijn en dat er veel uitzoekwerk voorafgaat aan de daadwerkelijke bouw. Wat is er mogelijk? Aan welke eisen moet je voldoen? Hoe kun je kwaliteit van hernieuwde materialen garanderen? In veel vragen volgt de wet de markt: veel is nog niet vastgelegd. In de tussentijd zet Groothuis Bouwgroep de missie wel voort. Als er bijvoorbeeld nu een opdrachtgever is die een hal wil slopen waar nog een mooie staalconstructie in zit, dan gaan we een koper zoeken voor de constructie in plaats van zomaar te slopen. Zo worden we steeds meer een soort makelaar in bouwmaterialen. Bij elk project kijken we naar de mogelijkheden en nemen we onze ervaring mee. En zo leren we van elke stap.